เหตุทะเลาะวิวาทบนโลกโซเชียลในช่วงที่ผ่านมา ไม่ว่าจะเป็นประเด็นการใช้ AI สร้างสินค้าขายแฟนคลับ การชี้เป้ายูทูบเบอร์ที่ลอกเลียนไอเดียคนอื่น หรือการวิจารณ์ภาพยนตร์อย่างไม่ไว้หน้าผู้กำกับ ทุกสนามดราม่าที่ร้อนแรงมักมีชื่อของ “RedremasteRed” หรือที่หลายคนเรียกว่า “จันเรด” ปรากฏขึ้นในฐานะจุดเริ่มต้นของกระแสเสมอ จันเรดไม่ใช่แค่ครีเอเตอร์ที่ออกมาด่าหรือวิจารณ์ เพราะถ้าเปรียบบทบาทของเขาเป็นตัวละครในภาพยนตร์ เขาคือ Anti-hero ที่มาโผล่มาในจังหวะที่ทุกอย่างกำลังวุ่นวาย พร้อมตั้งคำถามและนำเสนอเรื่องราวในฉบับที่ใครก็เลียนแบบไม่ได้ วันนี้ทาง RAiNMaker เลยอยากชวนมาถอดสูตรว่าอะไรทำให้การเล่าเรื่องของจันเรดมีเอกลักษณ์ชนิดหาตัวจบได้ยากในวงการ
จุดเริ่มต้นของ “เรด” จากการทดลองตัวตน สู่ Anti-Hero แห่งโลกคอนเทนต์
หากย้อนกลับไปดูเส้นทางของ ‘คุณเก่ง’ ผู้อยู่เบื้องหลัง RedremasteRed เราจะได้เห็นวิวัฒนาการของการสร้างตัวตนและคอนเทนต์ที่น่าสนใจผ่านช่องทางที่แตกต่างกัน
- จุดเริ่มต้น: มาจาก ‘Fireting E’ ช่องยูทูบที่หากเรากดเข้าไปตอนนี้ ก็จะเจอเพียงคลิป 4 วินาทีเพียงคลิปเดียวแต่มียอดวิวครึ่งแสน ที่ไม่มีสาระสำคัญอะไรเลย แต่การมีอยู่ของช่องนี้สะท้อนความตั้งใจในการทดลองสร้างตัวตนบนโลกออนไลน์ที่พิสูจน์ให้เห็นว่าไม่จำเป็นต้องสะท้อนชีวิตจริง แต่สามารถเป็นอะไรก็ได้ที่เราต้องการจะสื่อสาร
- การมาถึงของตัวละคร “เรด”: หลังจากนั้น เขาก็ได้สร้างช่องยูทูบที่มีชื่อว่า ‘FE0000’ ซึ่งเป็นช่องแอนิเมชันที่มีตัวละครหลักชื่อเรด คอนเทนต์ครอบคลุมตั้งแต่เรื่องราวในชีวิตประจำวันไปจนถึงการวิพากษ์วิจารณ์สิ่งที่พบเจอ ด้วยสไตล์งานภาพที่เป็นเอกลักษณ์เฉพาะตัว ผสมผสานกับทักษะการเล่าเรื่องที่จิกกัดและแตกต่าง ทำให้ทุกคลิปมียอดวิวหลักล้านได้ไม่ยากเย็น
- ตัวตนที่โด่งดังที่สุด: การปรากฏตัวของช่องปัจจุบันอย่าง ‘RedremasteRed’ ที่ดูเหมือนจะเป็นร่างสมบูรณ์ของการเปลี่ยนผ่านสู่บทบาท Anti-Hero อย่างเต็มตัว พร้อมกับตัวละครใหม่อย่าง “จันเรด”
คอนเทนต์หลักที่เดิมทีเป็นการรีวิวภาพยนตร์เชิงวิจารณ์ ได้ถูกยกระดับขึ้นไปสู่การเป็นสนามประลองปัญญา โดยจันเรดไม่ได้เพียงแต่วิจารณ์ตัวหนัง แต่เขาใช้ภาพยนตร์หรือเหตุการณ์ในวงการคอนเทนต์เป็นพื้นที่เพื่อชำแหละโครงสร้างทางสังคม จริยธรรมของครีเอเตอร์ และมาตรฐานที่บิดเบี้ยวของวงการ
บทเรียน Branding: แกะรอยบทบาทนักรีวิวหนัง และนักวิจารณ์โลกออนไลน์
หนึ่งในความน่าสนใจที่สุดของ RedremasteRed คือ แม้ภาพจำของคนส่วนใหญ่มักจะผูกเขาเข้ากับการวิจารณ์ภาพยนตร์ แต่จันเรดเองเคยนิยามตัวเองอย่างชัดเจนว่าไม่ได้ต้องการเป็นนักวิจารณ์หนัง และไม่ได้ทำคอนเทนต์เพราะเกลียดหนังไทย รวมไปถึงการที่ให้ใครมาเห็นดีเห็นงามด้วยกับความคิดของเขาก็ไม่ใช่จุดประสงค์หลัก แต่กลับกันเขาเพียงต้องการพูดสิ่งที่อยู่ในมุมมองของตัวเองออกมา และหากจะมีใครไม่เห็นด้วยเขาก็ยินดีเปิดกว้างให้พื้นที่ในคอมเมนต์เป็นสนามพูดคุยอย่างอิสระ
นักรีวิวหนังที่ไม่ได้รีวิวเพื่อบอกว่า “ควรดูไหม”
สิ่งที่ทำให้การรีวิวหนังของจันเรดแตกต่างคือการที่เขาใช้ภาพยนตร์เป็นวัตถุดิบสำหรับการ Deconstruct และวิจารณ์ เขาจะแยกหนังเรื่องนั้นออกมาเป็นบท ตัวละคร การกำกับ การออกแบบ การตลาด วิธีคิดของผู้สร้าง ไปจนถึงสิ่งที่หนังเรื่องนั้นกำลังสะท้อนกลับมายังอุตสาหกรรม โดยจันเรดจะพยายามพาคนดูไปแกะรอยความผิดพลาดและมุมมองที่แตกต่าง ด้วยเหตุผลนี้ จันเรดจึงสนใจหนังนอกกระแสหรือหนังที่มีอะไรให้ตั้งคำถามเป็นพิเศษ เพราะยิ่งตัวงานมีรายละเอียดให้แกะมากเท่าไร วิธีคิดของเขาก็ยิ่งมีพื้นที่ให้ทำงานมากขึ้นเท่านั้น
นักวิจารณ์โลกออนไลน์ที่ใช้คอนเทนต์เป็นสนามทดลอง
เมื่อออกจากโลกภาพยนตร์ จันเรดไม่ได้ทิ้งวิธีคิดแบบเดิม เพียงแค่เปลี่ยนวัตถุที่กำลังถูกผ่าจากภาพยนตร์ กลายเป็น ครีเอเตอร์ แบรนด์ งานศิลปะ AI และวัฒนธรรมการผลิตคอนเทนต์ อย่างเช่นกรณีประเด็น AI ในคลิป ของฝากนักก๊อป AI ซึ่งเป็นตัวอย่างที่เห็นภาพชัด เมื่อจันเรดหยิบเรื่องการใช้ Generative AI ในงานสร้างสรรค์และสินค้ามาตั้งคำถามต่อทั้งเรื่องคุณค่าของงานศิลปะ กระบวนการผลิต ราคา และการสื่อสารกับผู้บริโภค จนบทสนทนาขยายออกไปมากกว่าความผิดถูกของการใช้ AI
นี่คือความแตกต่างระหว่าง Topic-based Creator กับ Point-of-view Creator ครีเอเตอร์ประเภทแรกอาจสร้างฐานผู้ชมจากเรื่องที่ตัวเองพูดถึง แต่ครีเอเตอร์ประเภทหลังสามารถพาคนดูข้ามหัวข้อไปพร้อมกับตัวเองได้ เพราะสิ่งที่คนติดตามไม่ใช่แค่เรื่องที่จะเล่า แต่คือวิธีคิดของคนเล่า และ RedremasteRed อยู่ในกลุ่มหลังอย่างชัดเจน
ถอดสูตร Storytelling เทคนิคเล่าของ “จันเรด” ที่ใครก็อยากฟัง
คงจะปฏิเสธไม่ได้ว่าต่อให้ตัดเรื่องดราม่า คาแรกเตอร์ และชื่อเสียงออกไป สิ่งที่น่าสนใจที่สุดของ RedremasteRed คือโครงสร้างการเล่าอันเป็นลักษณ์โดดเด่น ซึ่งเกิดขึ้นจากหลายองค์ประกอบด้วยกัน
- Evidence-First Approach: สิ่งที่ทำให้คำวิจารณ์มีน้ำหนักคือการนำข้อมูล ตัวอย่าง หรือหลักฐานมารองรับข้อสังเกต เขามีหลักการในการ Research อย่างจริงจัง พร้อมมีการลำดับหลักฐานและระบุแหล่งที่มา ก่อนจะค่อย ๆ พาคนดูไปสู่ข้อสรุป
- Rhetoric & Framing: จันเรดมีวิธี Frame ข้อมูลที่ทำให้เรื่องเล่าต่างออกไป ทำให้เรื่องเดียวกันสามารถเล่าได้หลายแบบ เช่น จากประโยค “งานนี้ใช้ AI” กลายเป็น “ถ้างานนี้ใช้ AI แล้วผู้บริโภคควรได้รับข้อมูลอะไรบ้าง?” ซึ่งทั้งสองประโยคเรื่องเดียวกัน แต่สร้างบทสนทนาคนละแบบ จุดแข็งของจันเรดจึงเป็นการเลือกว่าจะ ตั้งคำถามตรงไหน รวมถึงการใช้ภาษาเปรียบเทียบ ประโยคจิกกัด จังหวะเว้น หรืออารมณ์ขันเพื่อทำให้ข้อมูลที่อาจแห้งมาก กลายเป็นสิ่งที่ดูต่อได้ยาว ๆ
- Truth-Teller Positioning: Branding ของ RedremasteRed ไม่ได้เกิดจากการพยายามทำตัวเป็นกลางตลอดเวลา แต่เกิดจากการมี Principle คือไม่ได้เลือกข้างเพราะเป็นเพื่อน เป็นแบรนด์ใหญ่ หรือเป็นคนที่ตัวเองชอบ แต่เลือกตั้งคำถามจากมาตรฐานที่ตัวเองเชื่อ นี่เป็นเหตุผลว่าทำไมจุดยืนของเขาจึงสามารถเดินทางข้าม Topic ได้ ด้วยเลนส์การมองเรื่องราวต่าง ๆ ที่เหมือนเดิมแม้เปลี่ยนหัวข้อ
- The Deconstruction: หนึ่งในเสน่ห์ที่สำคัญที่สุดคือการแยกองค์ประกอบของปัญหาออกมา แล้วถามทีละชั้นว่าปัญหาอยู่ตรงไหน? เทคนิคนี้ทำให้เรื่องที่เดิมเป็นเพียง Drama กลายเป็น Case Study และนี่คือจุดที่ทำให้คอนเทนต์มีอายุยืนกว่าดราม่าต้นทาง เพราะเมื่อประเด็นจบไปแล้ว สิ่งที่ยังเหลืออยู่ในคอนเทนต์ของ RedremasteRed คือวิธีคิด
- The Logical Framework: คอนเทนต์ที่เกี่ยวข้องกับดราม่ามักมีสิ่งหนึ่งเหมือนกัน นั่นคือการท่ีอารมณ์มาก่อนข้อมูล แต่จันเรดมักเลือกเดินอีกทาง เริ่มจากการแยก แล้วค่อยเรียงเหตุผลทีละขั้น ทำให้คนดูสามารถตามเส้นทางความคิดได้ แม้สุดท้ายจะไม่ได้เห็นด้วยกับข้อสรุปก็ตาม นี่สำคัญมาก เพราะเป้าหมายของ Commentary ที่แข็งแรงไม่จำเป็นต้องทำให้ทุกคนพูดว่า “เห็นด้วย!” แต่อาจเป็นการทำให้คนดูพูดว่า “โอเค กูเข้าใจแล้วว่าทำไมเขาถึงคิดแบบนี้”
- The Pivot: คอนเทนต์ของเขาเปลี่ยนบทสนทนาของสังคม ให้หันไปโฟกัสที่ “จริยธรรม” หรือ “มาตรฐานความเป็นมืออาชีพ” แทนที่การด่าทอไร้สาระ นี่อาจเป็น “ท่าไม้ตาย” ที่สำคัญที่สุด ประเด็นเริ่มต้นอาจเป็นเพียง “คนนี้ทำแบบนี้” แต่ระหว่างทางถูก Pivot ไปเป็น “แล้ววงการเราควรมีมาตรฐานแบบไหน?” จาก “ทำไมถึงใช้ AI?” กลายเป็น “เส้นแบ่งระหว่างเครื่องมือกับผลงานสร้างสรรค์อยู่ตรงไหน?” จาก “หนังเรื่องนี้ห่วย” กลายเป็น “ทำไมเราถึงผลิตหนังแบบเดิมซ้ำ ๆ?” นี่คือการยกระดับ Drama ให้กลายเป็น Discourse และเป็นเหตุผลว่าทำไมคอนเทนต์ของ RedremasteRed จึงสามารถออกจากพื้นที่ “รีวิว” ไปสู่พื้นที่ “วิพากษ์วงการ” ได้
เมื่อคนดูไม่ได้แค่อยากรู้ แต่อยากเห็น “ใครบางคนโดนชำแหละ”
มีอีกพฤติกรรมหนึ่งที่น่าสนใจในคอนเทนต์ประเภทนี้และเป็นคำตอบว่าทำไมคอนเทนต์ของจันเรดมักกลายเป็นคอนเทนต์ที่ใครหลายคนเฝ้ารอ นั่นคือความรู้สึกแบบ “รอดูว่าจะมีใครโดนอะไรบ้าง” หรือที่ภาษาชาวเน็ตอาจเรียกว่า “รอสมน้ำหน้า” พฤติกรรมนี้มีหลายกลไกที่สามารถอธิบายได้เข้ามาเกี่ยวข้อง หนึ่งในนั้นคือ Schadenfreude หรือความรู้สึกพึงพอใจเมื่อเห็นผู้อื่นประสบความเสียหาย โดยงานวิจัยมองว่าความรู้สึกนี้มีหลายที่มา ทั้งการแข่งขัน การประเมินตัวเอง ความรู้สึกเรื่องความยุติธรรม และความสัมพันธ์ระหว่างกลุ่ม
อีกกลไกคือ Social Comparison หรือการเปรียบเทียบทางสังคม ซึ่งเป็นกระบวนการที่มนุษย์ใช้ข้อมูลเกี่ยวกับคนอื่นเพื่อประเมินตัวเองและตำแหน่งของตัวเองในสังคม เมื่อเอาสองอย่างนี้มาวางบนโลกออนไลน์ เราจึงอาจเข้าใจได้ว่าทำไมคอนเทนต์นี้จึงมีแรงดึงดูดสูง
และเมื่อมีคนจำนวนมากเข้ามาแสดงความเห็นไปในทิศทางเดียวกัน ก็ยังสามารถเกิด Bandwagon Effect ที่ทำให้คนรับรู้ว่าความคิดเห็นหนึ่งกำลังเป็นเสียงส่วนใหญ่ และมีแนวโน้มคล้อยตามมากขึ้นได้ ดังนั้นเสน่ห์ของคอนเทนต์ประเภทนี้จึงไม่ได้อยู่แค่ความแรง แต่มันอยู่ที่การสร้างความรู้สึกว่าเรากำลังเข้าไปดูการเปิดโปงอะไรบางอย่างด้วยกันและนี่คือจุดที่ Content กับ Entertainment มาบรรจบกัน
Anti-Hero ที่ต้องอยู่กับดาบสองคมของตัวเอง
การเป็น Anti-Hero คือการยืนอยู่บนเส้นขนานระหว่างความถูกต้อง และความล่อแหลมขาข้างหนึ่งของเราอาจจะก้าวเข้าสู่ศาลได้ทุกเมื่อ เมื่อเราเลือกที่จะโจมตีคนอื่น เราต้องยอมรับว่า “เราในฐานะผู้กระทำ ก็ไม่ต่างจากศาลเตี้ยที่ตัดสินคนนอกเหนือเขตอำนาจ”
แต่ถ้ามองให้ลึกกว่าความปั่น ความแรง หรือประเด็นร้อน สิ่งที่ RedremasteRed สร้างขึ้นมาตลอดหลายปีอาจไม่ใช่เพียงช่องรีวิวหนัง ต่างมี Character Brand ที่มีวิธีมองโลกเป็นของตัวเอง แม้สิ่งที่เปลี่ยนมาตลอดคือรูปแบบของคอนเทนต์ แต่สิ่งที่ยังคงอยู่คือ การสร้างคำถามจากสิ่งที่คนอื่นอาจมองข้าม
บางทีนี่อาจเป็นความหมายที่แท้จริงของการเป็น Anti-Hero ในโลกคอนเทนต์ของ RedremasteRed คือการเป็นตัวละครที่ทำให้คนดูรู้ว่า เมื่อเขาปรากฏตัวขึ้นมา บทสนทนาจะไม่เหมือนเดิมอีกต่อไป
