ก่อนหน้านี้ สำนักงาน กขค. หรือ คณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (TCCT) ได้ขอความร่วมมือ 3 แพลตฟอร์ม E-Commerce รายใหญ่อย่าง Shopee, Lazada และ TikTok Shop ให้ทบทวนการจัดเก็บค่าธรรมเนียมและค่า GP หลังพบว่าการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมส่งผลให้ผู้ประกอบการ SME ต้องแบกรับต้นทุนที่สูงขึ้น โดย กขค. ได้ใช้อำนาจตามมาตรา 60 แห่ง พ.ร.บ.การแข่งขันทางการค้า พ.ศ. 2560 สั่งระงับการปรับขึ้นค่า GP เป็นเวลา 6 เดือน เพื่อบรรเทาผลกระทบที่เกิดขึ้นกับผู้ค้า
โดยทางด้านคุณศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ได้ตั้งโต๊ะเจรจาครั้งสำคัญร่วมกับคณะกรรมการการแข่งขันทางการค้า (กขค.) สำนักงานพัฒนาธุรกรรมทางอิเล็กทรอนิกส์ (ETDA) และแพลตฟอร์มยักษ์ใหญ่ เพื่อเดินหน้าสร้างความเป็นธรรมให้ผู้ประกอบการ SME ที่ค้าขายบนแพลตฟอร์มดิจิทัล หลังได้รับการร้องเรียนเรื่องการปรับขึ้นค่าส่วนแบ่งการขาย (GP) และค่าธรรมเนียมอย่างไม่เป็นธรรมให้เร็วที่สุด
ล่าสุดนี้เองที่ทาง Shopee, Lazada และ TikTok ได้ยอมรับข้อตกลงในการปรับลดค่าธรรมเนียมให้ลงมาอยู่ในอัตราเดียวกับค่าธรรมเนียมต้นปี 2569 โดยจะมีผลตั้งแต่วันที่ 1 ธ.ค. 2569 ถึง 31 พ.ค. 2570 ซึ่งคาดว่าจะช่วยลดภาระให้ SME ได้ถึง 1,930 ล้านบาทเลยทีเดียว
ซึ่งหลังจากวันที่ 31 พ.ค. 2570 ทางด้านแพลตฟอร์มจะทำการปรับเพิ่มค่าธรรมเนียมอีกหรือไม่ก็ได้กลายเป็นคำถามที่หลาย ๆ คนต่างให้ความสนใจ ทำให้ทางด้านคุณศุภจี สุธรรมพันธุ์ ได้ย้ำว่าทางกระทรวงพาณิชย์เองได้มีการเร่งยกร่างพ.ร.บ.เศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล พร้อมเอ่ยถึงกรณีขอความร่วมมือปรับลดค่าธรรมเนียมครั้งนี้เข้าไปร่วมสร้างมาตรฐานของพ.ร.บ.ร่วมด้วย
ทั้งนี้ทางด้านคุณวัฒนศักย์ เสือเอี่ยม อธิบดีกรมการค้าภายใน ได้มีการเปิดอัตราลดค่าธรรมเนียมของทั้ง 3 แพลตฟอร์มที่ครอบคลุมสินค้าทุกหมวดหมู่โดยลดเฉพาะค่าธรรมเนียมบังคับ และค่าระบบโครงสร้างพื้นฐาน ส่วนค่าธรรมเนียมสมัครใจจะไม่เข้าร่วมรายการได้แก่
- Shopee: ปรับลดสูงสุด 33.30% โดยปรับลดค่าธรรมเนียมจากอัตราเดิม 16.05% เหลือ 10.70% (หากดูเป็นช่วงอัตราคือลดจาก 8.03-19.26% เหลือ 8.03-13.91%)
- TikTok Shop: ปรับลดสูงสุด 35.00% โดยปรับลดค่าธรรมเนียมจากอัตราเดิม 21.41% เหลือ 13.92% (หากดูเป็นช่วงอัตราคือลดจาก 13.38-21.94% เหลือ 11.24-17.66%)
- Lazada: ปรับลดสูงสุด 42.90% โดยปรับลดค่าธรรมเนียมจากอัตราเดิม 17.50% เหลือ 10.00% (หากดูเป็นช่วงอัตราคือลดจาก 9.00-17.50% เหลือ 7.50-11.60%)
และสำหรับผู้ประกอบการที่ต้องการรับสิทธิ์ปรับลดค่าธรรมเนียม จะต้องลงทะเบียนตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป โดยแบ่งเงื่อนไขตามประเภทของกิจการ ได้แก่
- ประเภทบุคคลธรรมดา: ต้องมีเกณฑ์ยอดขายหรือรายได้ ไม่เกิน 1.8 ล้านบาท/ปี
- ประเภทร่าวนิติบุคคล: ต้องมีเกณฑ์ยอดขายหรือรายได้ ไม่เกิน 3.5 ล้านบาท/ปี
นอกจากนั้นทางผู้ประกอบการต้องจดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ให้เรียบร้อย โดยสามารถดำเนินการตามขั้นตอนการรับสิทธิ์ได้ดังนี้
- รอรับการแจ้งเตือน: ตั้งแต่วันที่ 1 พฤศจิกายน 2569 เป็นต้นไป แพลตฟอร์ม Shopee, TikTok Shop และ Lazada จะเริ่มส่ง Notification แจ้งเตือนร้านค้าเพื่อเชิญเข้าร่วมโครงการและรับสิทธิ์ปรับลดค่าธรรมเนียม
- ตรวจสอบคุณสมบัติ: ร้านค้าต้องตรวจสอบว่าตนเองมีคุณสมบัติตรงตามเกณฑ์รายได้ และได้จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์เรียบร้อยแล้วหรือไม่
- ยืนยันสิทธิ์ผ่านแพลตฟอร์ม: ร้านค้าที่จดทะเบียนพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์แล้ว สามารถยืนยันสิทธิ์ผ่านแพลตฟอร์มได้ทันที ส่วนร้านค้าที่ยังไม่ได้จดทะเบียนต้องดำเนินการให้เรียบร้อยก่อนจึงจะเข้าร่วมโครงการได้
- รอตรวจสอบข้อมูล: แพลตฟอร์มและกรมพัฒนาธุรกิจการค้าจะร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของข้อมูล โดยใช้เวลาประมาณ 10 วันทำการ
- เริ่มใช้อัตราค่าธรรมเนียมใหม่: เมื่อผ่านการตรวจสอบและได้รับการยืนยันสิทธิ์แล้ว ร้านค้าจะสามารถใช้อัตราค่าธรรมเนียมใหม่ได้ โดยเริ่มตั้งแต่วันที่ 1 ธันวาคม 2569 เป็นต้นไป ตลอดระยะเวลาโครงการ 6 เดือน
นอกจากแพลตฟอร์ม E-Commerce แล้ว อีกประเด็นที่ต้องจับตาคือการกำกับดูแลแพลตฟอร์มเรียกรับส่งคน สิ่งของ และอาหาร โดยคุณศุภจีระบุว่า เตรียมประกาศแนวทางปรับลดค่าธรรมเนียมของแพลตฟอร์มกลุ่มนี้ในเร็ว ๆ นี้เช่นกัน เพื่อช่วยบรรเทาภาระต้นทุนให้กับผู้ประกอบการในธุรกิจที่เกี่ยวข้อง
ขณะเดียวกันนั้นเองกระทรวงดิจิทัลเพื่อเศรษฐกิจและสังคม (ดีอี) อยู่ระหว่างนำร่าง พ.ร.บ.ว่าด้วยเศรษฐกิจแพลตฟอร์มดิจิทัล ที่เคยยกร่างไว้ในปี 2568 กลับมาพิจารณาอีกครั้ง เพื่อใช้เป็นกรอบมาตรฐานในการกำกับดูแลโครงสร้างค่าธรรมเนียม สร้างความโปร่งใส และป้องกันการเอาเปรียบผู้ใช้งานในระยะยาว
อีกทั้งด้านตัวแทนจากทั้ง 3 แพลตฟอร์ม ได้แก่ Shopee, Lazada และ TikTok Shop ระบุว่ายินดีให้ความร่วมมือกับกระทรวงพาณิชย์ เนื่องจากปีนี้ผู้ประกอบการต้องเผชิญกับทั้งวิกฤตราคาน้ำมันและค่าครองชีพที่สูงขึ้น จึงต้องการสนับสนุนให้ผู้ประกอบการสามารถเติบโตไปพร้อมกัน พร้อมยืนยันว่าการปรับลดค่า GP ในครั้งนี้จะไม่มีการปรับขึ้นค่าธรรมเนียมอื่น ๆ เพิ่มเติม
ดังนั้นแล้วการปรับลดค่าธรรมเนียมครั้งนี้จึงเป็นเพียงจุดเริ่มต้นของการสร้างความเป็นธรรมให้กับผู้ประกอบการบนแพลตฟอร์มดิจิทัล โดยสิ่งที่ต้องจับตาต่อจากนี้คือ เมื่อมาตรการครบกำหนด 6 เดือน แพลตฟอร์มจะยังคงอัตราค่าธรรมเนียมเดิมไว้หรือไม่ รวมถึงการขยายมาตรการไปยังธุรกิจเดลิเวอรีและบริการเรียกรับส่งคน ซึ่งอาจเป็นอีกก้าวสำคัญของการจัดระเบียบเศรษฐกิจแพลตฟอร์มไทยในระยะยาวนั่นเอง
ที่มา: https://www.thairath.co.th/news/governmentpolicy/2968958
