เมื่อช่วงเช้าที่ผ่านมา ‘คุณบอย’ คอนเทนต์ครีเอเตอร์เจ้าของเพจ ‘ตุ๊ดส์review’ ได้ออกมาโพสต์ถึงเหตุการณ์ที่กำลังถูกฟ้องด้วยกฎหมาย SLAPP จากการวิจารณ์การใช้งบประมาณของรัฐที่นำไปผลิต Music Video เชิญชวนเลือกตั้งของ กกต. และคุณภาพของผลงานที่ออกมาทำให้คุณบอยรู้สึกไม่เป็นธรรมและมองว่าเหตุการณ์นี้เป็นการสร้างความหวาดกลัวต่อประชาชนในการใช้สิทธิของตัวเองสำหรับแสดงความคิดเห็นอย่างสุจริต
“เช้าวันหนึ่งต้นเดือนเมษายนผมอยู่ที่ปูซานคุณแม่ส่ง Message มาหาผมบอกว่า ‘มีหมายศาลมาส่งที่บ้านนะ’ ตอนนั้นผมตกใจมากเลยครับก็เลยปรึกษาทนายพี่ทนายบอกว่าสิ่งที่บอยได้รับเป็นการฟ้อง SLAPP หรือฟ้องปิดปากประชาชนนะ สาเหตุของ Post ที่ถูกฟ้องคือผม Post แสดงความเห็นว่า ‘MV งบประมาณหลักล้าน แต่คุณภาพของชิ้นงานที่ได้รับนั้นยังไม่สมกับเงินที่ กกต. ใช้ไปเท่าไหร่ ถือว่าใช้งบสูงมาก เมื่อเทียบกับลักษณะของ Production ที่ออกมา’ ซึ่งในช่วงเวลาดังกล่าวมีผู้ที่แสดงความเห็นในเรื่องนี้เป็นจำนวนมากแต่มา Jackpot ที่ผม … ผมถูกฟ้องครับ ในข้อความแสดงความเห็นนั้นไม่มีแม้แต่คำหยาบคาย ด่าทอหรือให้ร้ายเป็นเพียงการแสดงความคิดเห็นจากคนที่มีประสบการณ์เคยทำ Music Video มาก่อนและมองว่าเป็นเรื่องปกติที่ประชาชนควรแสดงความเห็นโดยสุจริตได้”
SLAPP
SLAPP หรือ Strategic Lawsuit Against Public Participation คือการฟ้องคดีเพื่อปิดปากการมีส่วนร่วมของประชาชน โดยกลไกไม่ได้ถูกออกแบบมาเพื่อชนะในชั้นศาลแต่เพื่อสร้างภาระแก่ผู้ถูกฟ้องให้ต้องเสียทั้งเวลา เสียเงินและเสียพลังงานในการต่อสู้คดีจนในที่สุดคนทั่วไปจึงเลือกที่จะ ‘เงียบ’ แทนการเสี่ยงแสดงความคิดเห็น
โดยในกรณีการแสดงความคิดเห็นของคุณบอยนี้ถือเป็นการวิจารณ์คุณภาพของงานและความคุ้มค่าของงบประมาณรัฐที่ถือเป็นการแสดงความคิดเห็นอย่างสุจริตต่อสาธารณประโยชน์ ซึ่งได้รับการคุ้มครองตามประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 329(3) และหลักเสรีภาพในการแสดงออกตามรัฐธรรมนูญ
ซึ่งปัญหาที่เกิดขึ้นคือแม้กฎหมายจะคุ้มครองแต่กระบวนการยุติธรรมยังคงเดินหน้าฟ้องและนี่คือสิ่งที่ประชาชนยังต้องแบกรับอยู่ดี เพราะปัจจุบันไทยยังไม่มีกฎหมาย Anti-SLAPP หรือ กฎหมายที่บัญญัติขึ้นเพื่อป้องกันการฟ้องปิดปาก ที่คุ้มครองประชาชน,นักกิจกรรม,สื่อมวลชนหรือผู้เปิดโปงเบาะแสที่ถูกผู้มีอิทธิพลหรือองค์กรธุรกิจฟ้องร้องดำเนินคดีโดยมีเจตนาแท้จริงเพื่อข่มขู่ กลั่นแกล้งหรือยับยั้งการตรวจสอบเรื่องที่เป็นประโยชน์สาธารณะ
และคุณบอยได้คาดหวังว่ากฎหมายข้างต้นนั้นจะคุ้มครองความถูกต้องให้กับผู้ที่วิพากษ์วิจารณ์รัฐและโพสต์นี้จึงไม่ใช่การขอกำลังใจจากใครหรือโพสต์เพราะรู้สึกผิด และเพราะมั่นใจมาก ๆ ว่าตัวเองวิจารณ์บนพื้นฐานของความสุจริตจริง ๆ ทำให้เลือกที่จะนำภาพของหมายศาลและเนื้อหาของประเด็นที่เกิดขึ้นออกมาเผยแพร่
แต่อย่างไรก็ตามเรื่องนี้ไม่ได้มีแค่สองด้าน ระหว่าง “ถูก” กับ “ผิด” แต่เป็นการได้มองสิ่งนี้เป็นกรณีศึกษาเกี่ยวกับการตั้งคำถามที่สังคมควรตั้งคำถามร่วมกันว่าการวิจารณ์การใช้งบประมาณของหน่วยงานรัฐเป็นสิทธิขั้นพื้นฐานของพลเมืองในระบอบประชาธิปไตย โดยเฉพาะเมื่อข้อมูลนั้นมาตั้งใจเผยแพร่ออกสาธารณะและถ้อยคำที่ใช้นั้นไม่ได้มีลักษณะใส่ร้ายหรือบิดเบือนมากว่าการตัดสินว่าใครถูกหรือผิดนั่นเอง
